Top 3 cửa khẩu ở Quảng Ninh

Tổng quan hệ thống cửa khẩu ở Quảng Ninh

Hệ thống cửa khẩu của Quảng Ninh không chỉ phục vụ hoạt động mua bán biên giới mà còn gắn trực tiếp với quy hoạch phát triển kinh tế cửa khẩu, đô thị biên giới, logistics, thương mại quốc tế và du lịch xuyên biên giới. Trong đó, Móng Cái giữ vai trò trung tâm, còn Hoành Mô và Bắc Phong Sinh giúp mở rộng không gian giao thương sang các huyện biên giới như Bình Liêu, Hải Hà.

Về mặt phát triển, Quảng Ninh đang định hướng nâng cao năng lực thông quan, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý cửa khẩu và tăng tính kết nối với thị trường Trung Quốc. Đặc biệt, đề án cửa khẩu thông minh Móng Cái – Đông Hưng được kỳ vọng giúp tối ưu quy trình xuất nhập khẩu, giảm thời gian xử lý thủ tục và nâng cao hiệu quả vận hành trong tương lai.

• Cửa khẩu quốc tế Móng Cái: đầu mối xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và du lịch biên giới lớn nhất của Quảng Ninh.
• Cửa khẩu Hoành Mô: cửa khẩu song phương tại Bình Liêu, kết nối với Động Trung, Quảng Tây, Trung Quốc.
• Cửa khẩu Bắc Phong Sinh: đầu mối giao thương tại Hải Hà, kết nối với Lý Hỏa, Trung Quốc.
• Vai trò chung: thúc đẩy thương mại biên giới, logistics, xuất nhập khẩu nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng và du lịch cửa khẩu.

1. Cửa khẩu quốc tế Móng Cái

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái là cửa khẩu quan trọng nhất trong hệ thống cửa khẩu ở Quảng Ninh. Đây là điểm kết nối trực tiếp giữa TP. Móng Cái của Việt Nam và TP. Đông Hưng thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Với lợi thế nằm trên trục giao thương Việt Nam – Trung Quốc – ASEAN, khu vực này có vai trò lớn trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, xuất nhập cảnh, du lịch và giao lưu thương mại biên giới.

Không chỉ là nơi thông quan hàng hóa, cửa khẩu quốc tế Móng Cái còn là điểm đến du lịch biên giới nổi bật. Du khách đến đây thường ghé cột mốc biên giới, cầu Bắc Luân, khu vực cửa khẩu Bắc Luân I, Bắc Luân II và các điểm tham quan gắn với lịch sử, chủ quyền quốc gia. Đặc biệt, từ Móng Cái, du khách có thể làm thủ tục sang Đông Hưng để mua sắm, tham quan và trải nghiệm văn hóa vùng biên Trung Quốc.

Khu vực cửa khẩu Móng Cái hiện có nhiều hạ tầng phục vụ hoạt động thông quan như cầu Bắc Luân I, cầu Bắc Luân II và lối mở cầu phao Km3+4 Hải Yên. Trong 9 tháng đầu năm 2024, riêng khu vực cửa khẩu cầu Bắc Luân II ghi nhận 65.970 phương tiện với 961.635 tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2023. Đây là một trong những tín hiệu cho thấy vai trò ngày càng lớn của Móng Cái trong chuỗi logistics biên giới phía Bắc.

2. Cửa khẩu Hoành Mô

Cửa khẩu Hoành Mô nằm tại xã Hoành Mô, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh. Đây là cửa khẩu có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế vùng cao Bình Liêu, kết nối với cửa khẩu Động Trung thuộc Quảng Tây, Trung Quốc. So với Móng Cái, Hoành Mô có quy mô giao thương nhỏ hơn nhưng lại giữ vai trò chiến lược trong việc mở rộng không gian phát triển biên mậu về phía các huyện miền núi.

Ngày 24/6/2024, Quảng Ninh thông tin về việc mở chính thức cặp cửa khẩu song phương Hoành Mô (Việt Nam) – Động Trung (Trung Quốc), bao gồm cả lối thông quan Bắc Phong Sinh – Lý Hỏa. Đây là dấu mốc quan trọng, góp phần tạo hành lang pháp lý và điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu, giao lưu cư dân biên giới và phát triển kinh tế cửa khẩu tại Bình Liêu.

Về hoạt động thương mại, Hoành Mô chủ yếu phục vụ xuất nhập khẩu nông, lâm sản khô và một số nhóm hàng tiêu dùng, nội thất, phụ tùng. Trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Bình Liêu đạt khoảng 67,6 triệu USD, tăng 46,07% so với cùng kỳ năm 2023. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm nông sản, lâm sản khô; hàng nhập khẩu gồm hàng nội thất, phụ tùng ô tô và hàng tiêu dùng.

3. Cửa khẩu Bắc Phong Sinh

Cửa khẩu Bắc Phong Sinh nằm tại xã Quảng Đức, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh, kết nối với khu vực Lý Hỏa thuộc Quảng Tây, Trung Quốc. Đây là cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng với phát triển kinh tế – xã hội vùng biên Hải Hà, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định đời sống cư dân khu vực biên giới.

So với Móng Cái, hoạt động thông quan tại Bắc Phong Sinh có quy mô khiêm tốn hơn, nhưng lại giữ vai trò bổ trợ quan trọng trong hệ thống cửa khẩu của Quảng Ninh. Việc mở chính thức lối thông quan Bắc Phong Sinh – Lý Hỏa cùng với cặp cửa khẩu Hoành Mô – Động Trung vào năm 2024 đã tạo thêm cơ hội để huyện Hải Hà tăng cường thương mại biên giới, phát triển dịch vụ logistics và thu hút doanh nghiệp quay trở lại hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cửa khẩu Bắc Phong Sinh ước đạt khoảng 33,7 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm thủy sản đông lạnh, nông sản, bèo, cói, hạt tiêu, nhãn khô, hạt sen khô, cá khô, cá cơm và một số mặt hàng nông – thủy sản khác. Đây là nhóm hàng phù hợp với lợi thế của Quảng Ninh và các tỉnh phía Bắc trong hoạt động xuất khẩu qua biên giới.

Bảng so sánh nhanh các cửa khẩu ở Quảng Ninh

Vai trò của cửa khẩu Quảng Ninh trong phát triển kinh tế biên giới

Các cửa khẩu ở Quảng Ninh góp phần quan trọng vào việc hình thành mạng lưới giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc. Không chỉ phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa, các cửa khẩu này còn giúp thúc đẩy dịch vụ vận tải, kho bãi, logistics, thương mại, du lịch, lưu trú và các ngành dịch vụ phụ trợ tại địa phương.

Trong xu hướng mới, Quảng Ninh đang tăng cường ứng dụng công nghệ, cải cách thủ tục hành chính và hướng tới mô hình cửa khẩu thông minh. Đây là hướng đi phù hợp khi lượng hàng hóa, phương tiện, khách du lịch và nhu cầu xuất nhập cảnh qua biên giới ngày càng lớn. Nếu được đầu tư đồng bộ, hệ thống cửa khẩu sẽ tiếp tục trở thành một trong những trụ cột quan trọng của kinh tế Quảng Ninh.

• Thúc đẩy xuất nhập khẩu: giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường Trung Quốc và ASEAN.
• Phát triển logistics: tạo nhu cầu cho kho bãi, vận tải, kiểm hóa, dịch vụ hải quan và chuỗi cung ứng lạnh.
• Mở rộng du lịch biên giới: đặc biệt với các tour Móng Cái – Đông Hưng, Bình Liêu và tuyến tham quan mốc biên giới.
• Ổn định đời sống cư dân biên giới: tạo việc làm, tăng thu nhập và phát triển thương mại dịch vụ địa phương.
• Gắn với an ninh quốc phòng: góp phần bảo vệ chủ quyền, duy trì trật tự khu vực biên giới và hợp tác hữu nghị hai bên.