Cầu Vân Tiên Quảng Ninh: Cầu vượt biển dài nhất

Cầu Vân Tiên nằm ở đâu?

Cầu Vân Tiên nằm trên đoạn cao tốc Vân Đồn – Tiên Yên, vượt qua khu vực cửa sông và vùng nước ven biển giữa đảo Cái Bầu với đất liền Tiên Yên. Công trình tạo kết nối trực tiếp giữa phía Đông Bắc Vân Đồn và khu vực Tiên Yên, thay cho hành trình vòng theo mạng lưới đường cũ.

Theo cách ghi địa chỉ trước năm 2025, cầu nối xã Đài Xuyên, huyện Vân Đồn với xã Tiên Lãng, huyện Tiên Yên. Hai địa danh này thường xuất hiện trong hồ sơ xây dựng, báo cáo tiến độ và bài viết thời điểm thi công.

Từ ngày 1/7/2025:

• Toàn bộ xã Đài Xuyên cùng thị trấn Cái Rồng và các xã còn lại của huyện Vân Đồn cũ được sắp xếp thành đặc khu Vân Đồn.
• Toàn bộ xã Tiên Lãng cùng thị trấn Tiên Yên, xã Phong Dụ và một phần một số xã lân cận được sắp xếp thành xã Tiên Yên.

Vì vậy, khi mô tả theo địa giới hiện hành, có thể hiểu cầu Vân Tiên kết nối đặc khu Vân Đồn với xã Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Trong bài viết lịch sử hoặc kỹ thuật, việc giữ tên Đài Xuyên – Tiên Lãng là cần thiết để đối chiếu đúng hồ sơ gốc.

Thông tin đầy đủ về sự chuyển đổi địa giới được trình bày trong bài các huyện ở Quảng Ninh trước và sau năm 2025.

Cầu Vân Tiên thuộc dự án nào?

Cầu là hạng mục của dự án cao tốc Vân Đồn – Tiên Yên dài khoảng 16km. Đây là một trong hai dự án độc lập hợp thành tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái.

Bài cũ ghi Công ty Cổ phần BOT Vân Đồn – Móng Cái là chủ đầu tư cầu Vân Tiên. Cách ghi này không chính xác sau khi dự án được tách thành hai phần năm 2020.

Cầu Vân Tiên nằm trong đoạn Vân Đồn – Tiên Yên sử dụng vốn ngân sách tỉnh. Chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ninh. Các nhà thầu thi công, tư vấn giám sát và đơn vị cung cấp dầm là những chủ thể khác với chủ đầu tư.

Bài cao tốc Vân Đồn – Móng Cái trình bày đầy đủ hai dự án thành phần, mức phí và quy mô toàn tuyến.

Lịch sử xây dựng cầu Vân Tiên

Từ dự án BOT đến dự án đầu tư công

Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái được khởi công lần đầu ngày 3/4/2019 theo mô hình PPP. Đến năm 2020, tỉnh Quảng Ninh điều chỉnh phương án, tách đoạn Vân Đồn – Tiên Yên thành dự án đầu tư công nhằm chủ động tiến độ và đồng bộ quy mô tốc độ 120km/h.

Dự án Vân Đồn – Tiên Yên có tổng mức đầu tư khoảng 3.658–3.667 tỷ đồng tùy lần phê duyệt và cách làm tròn số liệu. Cầu Vân Tiên là công trình lớn nhất trong đoạn này.

Khởi công đầu năm 2021

Hạng mục cầu được triển khai đầu năm 2021 trong bối cảnh dịch COVID-19 gây khó khăn cho huy động nhân lực, máy móc, vật liệu và tổ chức thi công liên tục.

Khu vực có địa chất, thủy văn phức tạp, dòng chảy thủy triều mạnh và tầng đá dưới đáy sâu. Nhà thầu phải thi công cọc khoan nhồi, trụ cầu, đúc hẫng và lao lắp dầm trong điều kiện mặt nước rộng.

Hợp long ngày 5/12/2021

Sau khoảng 11 tháng, những mẻ bê tông cuối cùng được đổ để hợp long nhịp chính vào sáng 5/12/2021. Đây là mốc hoàn thành phần kết cấu liên tục quan trọng, không đồng nghĩa cầu được mở ngay cho giao thông công cộng.

Sau hợp long, các đơn vị tiếp tục hoàn thiện mặt cầu, lan can, dải phân cách, khe co giãn, chiếu sáng, sơn kẻ đường và hệ thống an toàn giao thông.

Hoàn thiện và khai thác

Đoạn Vân Đồn – Tiên Yên thông xe kỹ thuật cuối năm 2021, sau đó tiếp tục hoàn thiện đồng bộ với phần Tiên Yên – Móng Cái. Ngày 1/9/2022, toàn tuyến cao tốc Vân Đồn – Móng Cái chính thức khánh thành, đưa vào khai thác.

Thông số kỹ thuật của cầu Vân Tiên

Cầu được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc, bảo đảm tính liên tục của mặt cắt tuyến Vân Đồn – Tiên Yên. Các thông số được cơ quan tỉnh và Báo điện tử Chính phủ công bố gồm:

Một số nguồn ghi bề rộng 25,5m thay vì 25,25m. Đây có thể là số làm tròn trong bài truyền thông. Số 25,25m được sử dụng nhất quán trong thông tin hợp long và hồ sơ kỹ thuật phổ biến.

Trong một số bài, toàn tuyến được ghi có 32 cầu; nguồn khác ghi 35 cầu. Sự chênh lệch có thể xuất phát từ phạm vi đếm tuyến chính, cầu bổ sung hoặc cách tổng hợp sau điều chỉnh thiết kế. Riêng cầu Vân Tiên có 35 nhịp, không được nhầm số nhịp của một cầu với tổng số cầu trên toàn tuyến.

Kết cấu nhịp chính và dầm Super-T

Ba nhịp đúc hẫng cân bằng

Phần vượt luồng chính sử dụng ba nhịp liên tục với sơ đồ 55m + 90m + 55m. Phương pháp đúc hẫng cân bằng cho phép thi công từng đốt dầm đối xứng từ trụ ra hai phía, hạn chế phụ thuộc vào giàn giáo dưới mặt nước sâu.

Trong quá trình thi công, tải trọng hai phía trụ phải được kiểm soát chặt chẽ. Các đốt dầm được liên kết bằng cáp dự ứng lực và hợp long ở vị trí thiết kế để tạo thành kết cấu liên tục.

Ba mươi hai nhịp Super-T

Phần cầu dẫn sử dụng 32 nhịp dầm Super-T. Đây là loại dầm bê tông cốt thép dự ứng lực đúc sẵn, có tiết diện phù hợp cho cầu đường bộ nhịp trung bình.

Dầm được sản xuất tại bãi đúc, vận chuyển và lao lắp lên mố, trụ. Giải pháp này giúp công nghiệp hóa thi công, kiểm soát chất lượng tại bãi đúc và rút ngắn thời gian làm việc trực tiếp trên mặt nước.

Cọc và trụ trong điều kiện thủy triều

Các trụ phải truyền tải trọng xuống nền đá hoặc lớp đất có khả năng chịu lực. Công tác khoan cọc chịu ảnh hưởng của thủy triều, dòng chảy và độ sâu nước.

Kết cấu ven biển còn phải tính đến ăn mòn, gió, độ ẩm, tải trọng nhiệt và tác động lâu dài của môi trường. Sau khi đưa vào sử dụng, kiểm định, quan trắc và bảo trì định kỳ có vai trò quan trọng không kém chất lượng xây dựng ban đầu.

Cầu Vân Tiên có phải cầu vượt biển dài nhất Việt Nam không?

Không nên khẳng định như vậy. Các nguồn chính thức của Quảng Ninh và Báo điện tử Chính phủ gọi cầu Vân Tiên là:

• Cây cầu lớn nhất trên cao tốc Vân Đồn – Móng Cái.
• Cầu dài nhất tỉnh Quảng Ninh tại thời điểm hợp long hoặc hoàn thành.
• Cầu vượt biển dài nhất tỉnh Quảng Ninh.

Bài gốc sử dụng cụm “cầu vượt biển dài nhất Việt Nam”. Khẳng định này không được các nguồn chính thức dùng để mô tả cầu Vân Tiên và dễ gây nhầm với các cầu biển dài hơn tại Hải Phòng, Quảng Ninh hoặc địa phương khác.

Danh xưng “vượt biển” trong trường hợp này được dùng cho công trình bắc qua vùng cửa sông, bãi triều và không gian nước ven biển. Cầu không nằm giữa biển khơi như cách hình dung về một cầu nối đảo xa bờ.

Tổng mức đầu tư và nguồn vốn

Tổng mức đầu tư riêng của cầu Vân Tiên được các nguồn báo chí chính thống công bố khoảng gần 800 tỷ đồng. Con số này phản ánh chi phí xây dựng hạng mục cầu tại thời điểm triển khai, không phải toàn bộ chi phí của cao tốc.

Dự án cao tốc Vân Đồn – Tiên Yên có tổng mức đầu tư khoảng 3.658–3.667 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Ngoài cầu Vân Tiên, dự án còn gồm phần đường, các cầu khác, nút giao, đường gom, hầm chui, thoát nước, chiếu sáng, hệ thống giao thông thông minh và công trình an toàn.

Vì cầu thuộc dự án đầu tư công, không nên ghi nguồn vốn riêng của cầu gồm vốn doanh nghiệp, vốn vay thương mại và hỗ trợ ngân sách như bài cũ. Cơ cấu đó phù hợp hơn với dự án BOT Tiên Yên – Móng Cái, không phải hạng mục Vân Tiên.

Việc sử dụng ngân sách tỉnh cho đoạn đầu giúp Quảng Ninh chủ động kết nối cao tốc Hạ Long – Vân Đồn với phần BOT đi Móng Cái, bảo đảm toàn tuyến có cùng mặt cắt và tốc độ thiết kế.

Những thách thức trong quá trình thi công

Dịch COVID-19

Công trình triển khai trong năm 2021, thời điểm việc đi lại, huy động nhân lực và cung ứng vật liệu chịu nhiều hạn chế. Các đơn vị phải tổ chức thi công theo ca, kiểm soát phòng dịch và duy trì lực lượng tại công trường.

Địa chất dưới đáy phức tạp

Khu vực có lớp đá dưới đáy, mực nước sâu và điều kiện khoan cọc khó. Công tác xác định địa tầng, lựa chọn thiết bị khoan và xử lý dung dịch giữ thành phải được kiểm soát chặt chẽ.

Thủy triều và dòng chảy

Dòng nước thay đổi theo thủy triều ảnh hưởng đến sà lan, thiết bị nổi, đường công vụ và thời gian thi công. Các hoạt động trên mặt nước phải phối hợp với dự báo thời tiết và phương án an toàn hàng hải.

Gió và thời tiết ven biển

Gió mạnh, mưa và sương làm giảm khả năng cẩu lắp, ảnh hưởng đến công tác trên cao. Việc lao dầm, đổ bê tông và lắp đặt lan can phải đáp ứng điều kiện cho phép.

Tiến độ ngắn

Nhịp chính được hợp long sau khoảng 11 tháng. Đây là tiến độ nhanh đối với một công trình dài hơn 1,5km trong điều kiện dịch bệnh và địa chất khó.

Cầu Vân Tiên và bảo vệ môi trường ven biển

Đoạn Vân Đồn – Tiên Yên đi qua vùng có rừng ngập mặn, bãi triều và hệ sinh thái cửa sông. Trong quá trình triển khai, tỉnh từng điều chỉnh một số đoạn nền đường thành cầu để giảm tác động đến hàng nghìn hecta rừng ngập mặn.

Không phải toàn bộ phần cầu bổ sung này đều là cầu Vân Tiên. Tuy nhiên, quyết định tăng chiều dài cầu trên tuyến thể hiện yêu cầu cân bằng giữa hạ tầng và hệ sinh thái.

• Duy trì dòng chảy thủy triều.
• Hạn chế chia cắt vùng ngập nước.
• Giảm diện tích chiếm dụng nền đất yếu.
• Hạn chế thời gian chờ lún.
• Tạo khoảng thông thủy cho sinh vật và dòng nước.

Cầu vẫn có tác động trong giai đoạn thi công và khai thác như tiếng ồn, ánh sáng, nước thải công trường, trụ cầu và nguy cơ rác thải. Công tác quan trắc, quản lý thoát nước, phòng ngừa dầu tràn và bảo trì phải được thực hiện lâu dài.

Vai trò của cầu trong trục cao tốc Quảng Ninh

Cầu Vân Tiên xóa bỏ một khoảng ngắt tự nhiên lớn giữa Vân Đồn và Tiên Yên, giúp đoạn cao tốc Vân Đồn – Tiên Yên hình thành tuyến liên tục.

Phía Tây, tuyến kết nối với cao tốc Hạ Long – Vân Đồn. Phía Đông, tuyến tiếp tục qua Đầm Hà, Hải Hà đến Móng Cái.

Kết nối sân bay Vân Đồn

Cầu nằm trên hành lang từ sân bay Vân Đồn đến miền Đông Quảng Ninh. Người đi từ Móng Cái, Hải Hà, Đầm Hà hoặc Tiên Yên có thể tiếp cận sân bay thuận tiện hơn.

Kết nối cửa khẩu Móng Cái

Tuyến cao tốc tạo hành trình nhanh giữa cảng biển, sân bay, khu kinh tế Vân Đồn với khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái. Điều này hỗ trợ vận tải hàng hóa và dịch vụ logistics.

Kết nối du lịch

Du khách từ Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long có thể tiếp cận Tiên Yên, Bình Liêu, Móng Cái và các điểm miền Đông nhanh hơn. Chiều ngược lại, cư dân miền Đông thuận tiện đến Vân Đồn và Hạ Long.

Kết nối vùng phía Bắc

Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái nối với chuỗi Hạ Long – Hải Phòng – Hà Nội – Lào Cai, tạo hành lang giao thông liên vùng dài gần 600km tại thời điểm khánh thành.

Tổng quan mạng lưới có trong bài các tuyến cao tốc ở Quảng Ninh.

Cầu Vân Tiên có thu phí riêng không?

Không có trạm thu phí riêng đặt chỉ để thu phí qua cầu Vân Tiên. Cầu nằm trong đoạn Vân Đồn – Tiên Yên đầu tư bằng ngân sách tỉnh.

Phần BOT của cao tốc bắt đầu từ Tiên Yên đi Móng Cái. Phí hành trình được tính theo phương tiện, điểm vào, điểm ra và phương án vận hành của dự án BOT, không được hiểu là “phí cầu Vân Tiên”.

Người lái đi qua cầu rồi tiếp tục vào phần BOT có thể phát sinh phí cao tốc theo chặng. Mức phí thay đổi theo thời điểm, vì vậy cần kiểm tra ứng dụng ETC hoặc bảng niêm yết trước hành trình.

Tốc độ và an toàn khi đi qua cầu Vân Tiên

Cầu được thiết kế theo tiêu chuẩn tốc độ 120km/h của tuyến. Tuy nhiên, tốc độ thiết kế không phải quyền mặc định được chạy 120km/h trong mọi thời điểm.

Người điều khiển phải tuân thủ biển báo tốc độ, chỉ dẫn phân làn, khoảng cách an toàn, giới hạn tạm thời và hiệu lệnh của lực lượng chức năng.

Trên cầu, gió ngang có thể tác động mạnh hơn đoạn có taluy hoặc cây che chắn. Xe tải nhẹ, xe khách, xe chở hàng cao và phương tiện kéo rơ-moóc cần giảm tốc phù hợp, giữ chắc vô lăng và tránh chuyển làn gấp.

Có được dừng xe ngắm cảnh trên cầu không?

Không. Cầu Vân Tiên là một phần của đường cao tốc, không phải điểm ngắm cảnh hoặc khu dừng chân. Người lái chỉ được dừng, đỗ tại nơi quy định.

• Xe phía sau di chuyển với tốc độ cao.
• Tầm nhìn có thể bị hạn chế bởi xe lớn.
• Gió ngang làm người đứng ngoài xe mất thăng bằng.
• Cửa xe mở bất ngờ có thể lấn vào làn chạy.
• Không có lối đi bộ an toàn dành cho khách tham quan.
• Làn dừng khẩn cấp phải dành cho sự cố.

Xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ và người đi bộ không được đi vào đường cao tốc. Vì vậy, không thể đi xe máy lên cầu để chụp ảnh.

Ảnh cầu nên được chụp từ vị trí công cộng hợp pháp ngoài cao tốc, không xâm nhập công trường, hành lang bảo vệ hoặc khu nuôi trồng thủy sản của người dân.

Xử lý khi xe gặp sự cố trên cầu

Nếu xe gặp sự cố kỹ thuật, người lái phải ưu tiên kiểm soát hướng xe và đưa phương tiện vào làn dừng khẩn cấp cùng chiều nếu còn có thể di chuyển.

1. Bật đèn cảnh báo nguy hiểm.
2. Giảm tốc từ từ, quan sát gương và đưa xe sát bên phải.
3. Dừng hoàn toàn trong làn khẩn cấp, không để thân xe lấn làn chạy.
4. Đánh giá an toàn trước khi mở cửa.
5. Cho hành khách rời xe về phía an toàn nếu điều kiện cho phép.
6. Đặt cảnh báo phía sau theo quy định.
7. Liên hệ Cảnh sát giao thông hoặc đơn vị quản lý cao tốc.
8. Cung cấp hướng di chuyển, vị trí kilomet, biển số và tình trạng xe.

Nếu xe không thể vào làn dừng khẩn cấp, pháp luật hiện hành yêu cầu bật đèn khẩn cấp và đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau cách tối thiểu 150m, đồng thời nhanh chóng thông báo cho cơ quan chức năng.

Không đứng sửa xe trong làn chạy, không tụ tập sau đuôi xe và không đi bộ dọc cầu để tìm cứu hộ.

Giao thông qua cầu khi có bão, gió lớn

Cơ quan chức năng Quảng Ninh có phương án phối hợp điều hành và có thể cấm người, phương tiện qua các cầu lớn, trong đó có cầu Vân Tiên, khi gió bão vượt cấp khai thác.

Việc cấm cầu có thể được triển khai trước khi người lái cảm nhận rõ mức độ nguy hiểm. Không nên dựa vào kinh nghiệm cá nhân để vượt rào chắn hoặc đi theo xe khác.

• Kiểm tra cảnh báo của tỉnh, Cảnh sát giao thông và đơn vị vận hành cao tốc.
• Không chỉ dựa vào ứng dụng bản đồ vì ứng dụng có thể cập nhật chậm.
• Chuẩn bị tuyến thay thế và thêm thời gian.
• Đảm bảo nhiên liệu, lốp, đèn, gạt mưa và tài khoản ETC.
• Không lên đường khi cơ quan chức năng khuyến cáo hạn chế di chuyển.

Nếu cầu bị đóng, phải đi theo phân luồng. Quay đầu hoặc lùi xe trên cao tốc đều bị cấm, trừ khi thực hiện theo hướng dẫn trực tiếp của lực lượng điều hành.

Cầu Vân Tiên có phải điểm check-in?

Cảnh quan cửa sông, núi và vùng nước quanh cầu tạo ấn tượng cho người ngồi trên xe. Tuy nhiên, trải nghiệm đúng là quan sát trong khi phương tiện lưu thông an toàn, không phải dừng để chụp ảnh.

Không nên quảng bá cầu như “điểm check-in trên cao tốc” vì có thể khuyến khích hành vi vi phạm. Không hướng dẫn vị trí dừng ở làn khẩn cấp, đi bộ trên cao tốc, bay flycam sát mặt cầu khi chưa có phép hoặc leo qua hộ lan.

Muốn chụp toàn cảnh, nên sử dụng ảnh được cấp quyền, ảnh báo chí chính thống hoặc vị trí công cộng ngoài hành lang đường cao tốc.

Những nhầm lẫn phổ biến về cầu Vân Tiên